| P ve S dalgaları içinden geçtikleri ortama göre 5
ile 15 km/saniye de ilerler. S-dalgaları ilerleme hızı P-dalgalarına
göre yarı yarıyadır. Yani öncelikle P-dalgası yapıya etkir ve arkasından
S-dalgası gelir.
Deprem dalgalarının hızı içinden geçtikleri ortamın
yoğunluğuna bağlı olduğundan, P ve S dalgaları yerkabuğunun derinliklerinde
bir kayaç türünden diğerine geçerken kırılırlar. Bilim adamları
bu dalgaların kırılma şekillerini inceleyerek yerkürenin derinliklerinin
bir modelini yaratabilirler.
S dalgaları sıvı ortamda ilerleyemez. Örnek olarak
1999 Marmara depreminde Amerika'daki ölçüm istasyonları depremin
S dalgalarını tesbit edemediler, bu da yerkürenin içinde sıvı bir
dış katman olduğunu kanıtlar.
Ayrıca, bir depremden sonra, Gölge bölge denilen
ve P veya S dalgalarını hissetmeyen bölgeler bulunmuştur. Bu bölgeler,
P dalgalarının yerkabuğunun katı bölgesiyle sıvı dış katman arasından
geçerken kırılmasıyla oluşur. Bu etkiyi araştıran bilim adamları
sıvı dış katmanın yaklaşık 2900 km derinlikte başladığını hesaplamışlardır.
|