17 Ağustos 1999 Marmara depreminden sonra Adapazarı'nda
yumuşak, kum zemin üzerinde inşa edilmiş olan 5 katlı bina'nın yan
yatmış halini görüyorsunuz.
Bu
depremden sonra herkes sağlam zeminin depremde ne kadar önemli olduğunu
anladı çünkü sağlam zemindeki binalar çok daha az hasar gördüler.
Peki
sağlam, kaya zemin ile yumuşak, kumlu zemin davranışında nasıl bir
fark var? |
 |
| Yandaki grafikte aynı deprem büyüklüğünde iki farklı
zeminde oluşan maksimum hızlar görülüyor. Örnek olarak deprem merkezinden
30 km mesafede depremin kaya zemindeki hızı 12 cm/sn olurken, zayıf,
dolgu zeminde deprem hızı 20 cm/sn'ye oluyor yani neredeyse 1.5 kat
daha hızla hareket ediyor. Bir diğer deyişle: zayıf dolgu zeminde
deprem hareketi daha hızlı, sağlam zeminde ise daha yavaş ilerliyor. |
 |
Bir de aynı deprem büyüklüğünde iki farklı zeminde
oluşan maksimum ivmeleri inceleyelim:
Örnek
olarak deprem merkezinden 20 km mesafede depremin zayıf dolgu zemindeki
ivmesi 0.3g civarında iken, kaya zemindeki ivmesi 0.43g'ye yaklaşıyor.
İvme, hızdaki artıştır. Bu şöyle de açıklanabilir; deprem dalgası
hareketi sağlam zeminde daha büyük bir artan hızla geçmekte veya daha
şiddetli hissedilmektedir.
|
 |
| Sağlam zemine oturan yapıların depremde
çok daha güvenli bir konumda olduğu bilinir; oysa sağlam zemin maksimum
ivmesi, buna bağlı olarak şiddeti daha fazladır. Burada bir tezat
doğuyor gibi görünse de sağlam zeminin neden daha elverişli olduğunu
deprem spektrumunu incelerken daha iyi anlarız: |
|